Nazwa osady Futoma pojawi\u0142a si\u0119 w zapisach ju\u017c w pierwszej po\u0142owie XV wieku i na przestrzeni kilkudziesi\u0119ciu lat zmieni\u0142a sw\u0105 pisowni\u0119 od Futhomyny w 1436 roku przez Futhume – 1439, Futhimyne – 1441, Futyme – 1458, Futime – 1462, po Futom\u0119 w 1465.<\/p>\n\n\n\n
Najstarsi mieszka\u0144cy wsi wywodz\u0105 nazw\u0119 miejscowo\u015bci od futoru – miejsca do futrowania – karmienia koni.<\/p>\n\n\n\n
Futoma le\u017cy nie opodal starego i ucz\u0119szczanego szlaku handlowego, wiod\u0105cego z W\u0119gier na Ru\u015b od Krosna, Sanoka w kierunku Dubiecka i Przemy\u015bla zwanego traktatem w\u0119gierskim.<\/p>\n\n\n\n
Tutaj mia\u0142y zatrzymywa\u0107 si\u0119 karawany kupieckie na post\u00f3j dla nakarmienia i napojenia- nafutrowania zdro\u017conych koni i odpoczynku podr\u00f3\u017cuj\u0105cych kupc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Inni mieszka\u0144cy twierdz\u0105, i\u017c nazwa wsi pochodzi od niejakiego Futymy- dzier\u017cawi\u0105cego miejscowy dw\u00f3r. Czy osoba administruj\u0105ca miejscowym folwarkiem o takim nazwisku istnia\u0142a? Trudno powiedzie\u0107, poniewa\u017c jest wymieniana tylko w przekazach ustnych.<\/p>\n\n\n\n
Wie\u015b le\u017cy na po\u0142udniowych kra\u0144cach dawnego wojew\u00f3dztwa rzeszowskiego, niemal na pograniczu trzech by\u0142ych wojew\u00f3dztw: kro\u015bnie\u0144skiego, przemyskiego i rzeszowskiego. Obecnie po reformie administracyjnej Futoma le\u017cy w wojew\u00f3dztwie podkarpackim. Jest po\u0142o\u017cona w \u015brodkowej cz\u0119\u015b\u0107 Pog\u00f3rza Karpackiego na malowniczym Pog\u00f3rzu Dynowskim, w g\u00f3rnym biegu niewielkiej i kr\u0119tej rzeczki Ryjak. Nie zachowywa\u0142 si\u0119 akt lokacyjny, ale z dokument\u00f3w wynika, i\u017c Futoma by\u0142a lokowana na prawie magdeburskim.<\/p>\n\n\n\n
Tereny sprzyja\u0142y osadnictwu, osadnicy przywali z W\u0119gier, Ziemi Krakowsko \u2013 Sandomierskiej, Mazowsza, Lubelszczyzny, Kielecczyzny a p\u00f3\u017aniej z Rusi. \u015awiadcz\u0105 o tym nazwiska Wielgos\u00f3w, Mierzw\u00f3w, P\u0119pk\u00f3w z Ma\u0142opolski, Drewniak\u00f3w z Lubelszczyzny, Mnich\u00f3w z Kielecczyzny, Karnas\u00f3w z Mazowsza. Wraz z kolejn\u0105 grup\u0105 osadnik\u00f3w przybyli Rz\u0105sowie, Macio\u0142kowie, Kustrowie. Osada boryka\u0142a si\u0119 z wieloma problemami. Ludno\u015b\u0107 prze\u017cy\u0142a najazdy Tatar\u00f3w, napady uzbrojonych band rozb\u00f3jniczych z W\u0119gier. Co dwie\u015bcie lat wybucha\u0142y epidemie ,zwane morow\u0105 zaraz\u0105, kt\u00f3re dziesi\u0105tkowa\u0142y ch\u0142opskie rodziny. Najwi\u0119ksze \u201epomory\u201d mia\u0142y miejsce w XIV, XVI i XVIII wieku. Futoma nale\u017ca\u0142a do klucza dynowskiego. W Dynowie istnia\u0142 dw\u00f3r, kt\u00f3remu podlega\u0142y okoliczne folwarki rozlokowane po wsiach. Pierwsi w\u0142odarze Futomy nie s\u0105 znani. Za Kazimierza Wielkiego klucz dynowski znalaz\u0142 si\u0119 we w\u0142adaniu Spytka z Melsztyna. W czasie panowania W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y ok. 1412 roku dobra przej\u0105\u0142 r\u00f3d Kmit\u00f3w. W okresie zabor\u00f3w rodzi\u0142 si\u0119 powoli patriotyzm. Ch\u0142opi upatrywali wroga nie tylko w szlachcie, ale tak\u017ce w zaborcy, przeciwstawiaj\u0105c si\u0119 polityce germanizacji. Na prze\u0142omie XIX i XX wieku nast\u0105pi\u0142o unowocze\u015bnienie rolnictwa i podniesienie kultury rolnej. Powsta\u0142a pierwsza szko\u0142a, k\u00f3\u0142ko rolnicze i mleczarnia. Za\u0142o\u017cono Kas\u0119 Stefczyka. Miar\u0105 post\u0119pu by\u0142y maszyny rolnicze, pierwsze kominy i dach\u00f3wka na dachach oraz budowa pierwszych ob\u00f3r i stod\u00f3\u0142, do kt\u00f3rych wprowadzano krowy, trzod\u0119 i dr\u00f3b z izby. Wie\u015b s\u0142yn\u0119\u0142a z bardzo dobrych i znanych rzemie\u015blnik\u00f3w. Niegdy\u015b byli to kowale, cie\u015ble, ko\u0142odzieje, tkacze a obecnie stolarze, murarze, hydraulicy, mechanicy. W XX wiek Futoma wykroczy\u0142a, jako wie\u015b bogata i o\u015bwiecona. Rozwija\u0142a si\u0119 kultura. Za\u0142o\u017cono pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105ce k\u00f3\u0142ko m\u0142odzie\u017cowe z zespo\u0142em dramatycznym i ch\u00f3rem. Powsta\u0142 Zwi\u0105zek Strzelecki, przygotowuj\u0105cy m\u0142odych ch\u0142opc\u00f3w do Legion\u00f3w Polskich. Nauczyciel Jan Kolanko za\u0142o\u017cy\u0142 Stonnictwo Ludowe \u2013 Piast. Lata I wojny \u015bwiatowej to okres stagnacji i zastoju w rozwoju wsi. Futoma le\u017c\u0105ca na uboczu, niemal bez dojazdu, nie ponios\u0142a wi\u0119kszych strat materialnych. W dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym mieszka\u0144cy borykali si\u0119 z tradycyjn\u0105, galicyjsk\u0105 bied\u0105, spowodowan\u0105 rozdrobnieniem gospodarstw, wysok\u0105 inflacj\u0105, bezrobociem i brakiem nadziei na lepsz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Ludzie \u017cyli od przedn\u00f3wka do przedn\u00f3wka. Szans\u0105 dla odwa\u017cnych i przedsi\u0119biorczych by\u0142a kolejna emigracja za prac\u0105 i chlebem za ocean. Mimo trudnej sytuacji ekonomicznej odrodzi\u0142o si\u0119 \u017cycie kulturalne, kt\u00f3re skupi\u0142o si\u0119 wok\u00f3\u0142 Ko\u0142a M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej \u201eWici\u201d, z kt\u00f3rego wyodr\u0119bniono sekcj\u0119 teatraln\u0105 \u2013 tzw. Amatorskie Ko\u0142o Teatralne. Organizatorem i re\u017cyserem by\u0142 Jan Czarnik, kt\u00f3ry wsp\u00f3lnie z Franciszkiem Dziepakiem, Jakubem Kocajem, Paw\u0142em Sobczykiem, Zofi\u0105 i Stanis\u0142awem Szmalami, Zofi\u0105 Trzyn\u0105 reaktywowali przedwojenny teatrzyk i wystawiali przedstawienia. Z niewielkich dochod\u00f3w cz\u0142onkowie ko\u0142a kupowali ksi\u0105\u017cki zak\u0142adaj\u0105c pierwsz\u0105 wiejsk\u0105 bibliotek\u0119. Przy Kole M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej powsta\u0142 r\u00f3wnie\u017c Zesp\u00f3\u0142 \u015apiewaczy, kt\u00f3ry od 1930 roku prowadzi\u0142 nauczyciel \u015bpiewu Leon Hory\u0144, doprowadzaj\u0105c go do wysokiego poziomu artystycznego. Zesp\u00f3\u0142 Leona Horynia uczestniczy\u0142 w licznych konkursach powiatowych i gminnych, przynosz\u0105c chlub\u0119 i splendor miejscowemu \u015brodowisku.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/spfutoma.ostnet.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/23234.jpg\" "\\"23234\\"")
<\/a><\/div><\/div>